Một doanh nghiệp vận tải nước ngoài lách cam kết WTO bằng cách “mượn” tên một doanh nghiệp trong nước.

Công ty Vận chuyển Đa Phương Thức (Vietranstimex) vừa có công văn gửi các cơ quan chức năng và Ban quản lý dự án nhà máy lọc dầu Dung Quất giải trình việc tên của công ty này bị Công ty Vận tải quốc tế ALE (Anh quốc) lợi dụng. Đồng thời, Công ty Đa Phương Thức cũng đề nghị Ban quản lý xem xét lại tư cách pháp nhân của ALE khi vào hoạt động tại Việt Nam. Qua vụ việc này, Công ty Đa Phương Thức cho rằng ALE đã vi phạm câm kết gia nhập WTO của Việt Nam trong lĩnh vực vận tải.

Mượn tên “nội”

Ngày 9-5 vừa qua, trên nhiều phương tiện thông tin đại chúng đưa tin Công ty Vận tải Đa Phương Thức (đóng tại Đà Nẵng) vận chuyển thành công tháp tách propylene nặng 431 tấn, dài 81 mét, đường kính gần 9 mét từ cảng Dung Quất về điểm thi công Nhà máy lọc dầu Dung Quất. Thế nhưng ông Nguyễn Đăng Sâm, Tổng giám đốc Công ty Đa Phương Thức, quả quyết: “Chúng tôi không làm, sao lại đưa tên chúng tôi vào? Đây chỉ là cách của doanh nghiệp nước ngoài lách luật quốc tế. Cụ thể là vi phạm cam kết giữa chính phủ Việt Nam với WTO trong lĩnh vực vận tải… Công ty Vận tải ALE đã “núp” dưới cái tên Đa Phương Thức của chúng tôi để vận chuyển lô hàng này”.

Trước đây, Công ty Đa Phương Thức được mời thiết kế, trinhg bày, bảo vệ phương án cũng như báo giá vận chuyển các kiện hàng siêu trọng. Tất cả các phương án này đều được đơn vị chủ thầu chấp nhận. Tuy nhiên, sau đó đơn vị chủ thầu có một chút thay đổi, yêu cầu Đa Phương Thức ký hợp đồng thông qua một nhà thầu vận tải của Pháp. Sau đó, Công ty Đa Phương Thức chỉ được giao làm đường tránh qua sông Cửu Đầm, hạ đường điện và vận chuyển những kiện thiết bị từ 20 đến 300 tấn. Còn tất cả các kiện hàng từ 300 đến 700 tấn trở lên thì giao cho Công ty ALE.

Sau đó, phía nhà thầu vận tải Pháp còn đề nghị Đa Phương Thức phải giao bớt 21 kiện (chiếm khoảng 30% giá trị hợp đồng đã ký) cho phía công ty ALE. Vụ việc đi đến đỉnh điểm khi ALE “mượn” tên của Đa Phương Thức để vận chuyển tháp tách propylene.

Ông Sâm khẳng định Công ty ALE là doanh nghiệp nước ngoài, không có giấy phép hoạt động tại Việt Nam. Các phương tiện vận tải của công ty này cũng không có các loại giấy phép lưu hành và đăng kiểm theo quy định của Luật Đường bộ Việt Nam…  

Liên doanh hay thuê đâu đánh đấy?

Cam kết gia nhập WTO của Việt Nam đối với dịch vụ vận tải đưởng bộ có ghi rõ: “Các nhà cung cấp dịch vụ nước ngoài được cung cấp dịch vụ vận tải hàng hoá và vận tải hành khách thông qua hợp đồng hợp tác kinh doanh hoặc liên doanh. Trong đó tỷ lệ góp vốn của phía nước ngoài không quá 49%...”. Ngoài ra, cam kết WTO cũng xác định rõ khi hợp tác kinh doanh vận tải, 100% lái xe của liên doanh phải là công dân Việt Nam.

Tuy nhiên, quan hệ giữa ALE và Đa Phương Thức lại hoàn toàn không phải là “hợp đồng  hợp tác kinh doanh” hoặc “liên doanh” để hợp thức hoá việc đưa phương tiện ALE vào vận chuyển tại nội địa Việt Nam. Thực chất theo ông Sâm: “Đó chỉ là hợp đồng vụ việc, thuê gì làm đấy, lại không biết giá cả giữa nhà thầu và ALE là thế nào. Một vi phạm khác, đó là tài xế hôm ấy toàn là người nước ngoài”. Có thể thấy không phải ngẫu nhiên mà phía Công ty ALE đã “hy sinh” tên tuổi của mình, thay vào đó là tên tuổi của Đa Phương Thức để vận chuyển kiện hàng kỷ lục này tại Dung Quất.

Mới đây, ông Trương Văn Tuyển, Giám đốc quản lý dự án Nhà máy lọc dầu Dung Quất, đã có công văn gửi đơn vị chủ thầu và đơn vị thầu vận tải. Công văn này bày tỏ lo ngại về vụ tranh chấp có thể ảnh hưởng đến tiến độ vận chuyển hàng hoá, thiết bị của dự án. Ông Tuyển cũng nói rằng trong hợp đồng cung cấp thiết bị ký kết với đơn vị thầu vận tải đã có những ràng buộc về việc sử dụng tối đa thầu phụ trong nước. Đồng thời, sự tham gia của các nhà thầu phụ nước ngoài phải tuân thủ những quy định đặt ra.

Tháp tách propylene là thiết bị quan trọng thuộc Phân xưởng chế biến propylene nằm trong tổng thể dự án Nhà máy lọc dầu Dung Quất. Tập đoàn Dầu khí Việt Nam đã đầu tư 3.000 tỷ đồng cho tháp này. Việc vận chuyển thành công tháp siêu trường, siêu trọng này rất được báo chí và dư luận chú ý.